Voor wie?

Chronische klachten - een ware pandemie

laaggradige ontstekingenEr zijn tegenwoordig een hoop mensen met gezondheidsklachten als vermoeidheid, pijn, prikkelbaarheid, allergieklachten, somberheid, concentratieproblemen, verlaagde libido, etc. Wanneer deze klachten incidenteel voorkomen, is er niet zo veel aan de hand. Het lichaam is goed opgewassen tegen acute vormen van stress. Maar wanneer deze klachten chronisch worden, dan is het oppassen geblazen. Evolutionair gezien zijn wij gewoonweg niet gebouwd om lange tijd stressoren te incasseren. 

Toch is dit de realiteit waar wij ons tegenwoordig in bevinden. De meeste van ons hebben minstens één chronische klacht en 50% heeft zelfs minimaal één chronische ziekte en deze aantallen groeien dagelijks! Kijk op ziektemeter voor de actuele cijfers live.

 

 

“In Nederland leeft de helft (50%) van de mensen met minstens één chronische ziekte. Dit komt neer op een absoluut aantal van 8,5 miljoen mensen in 2015 (RIVM, 2018). Drie op de tien Nederlanders hebben te maken met meer dan één chronische ziekte. In de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (RIVM, 2018) verwacht het RIVM dat er in de toekomst steeds meer mensen chronische ziekten zullen krijgen. Naar verwachting stijgt het aantal mensen met een chronische ziekte naar 9,8 miljoen in 2040 (54% van de totale Nederlandse bevolking). Ook het aandeel mensen met meerdere chronische ziekten zal waarschijnlijk toenemen.”​​

(Bron: Nivel, 2019)

De explosieve stijging van chronisch zieken heeft in de eerste plaats uiteraard te maken met onze levensstijl en het feit dat we langer leven. We eten te veel, te vet, te kunstmatig, bewegen minder en staan vaak onder psychische druk. Maar ook de lucht die we inademen (vooral in grote steden), geluidsoverlast en andere milieuvervuilende factoren spelen hierin een rol. 

Wat wij echter ook niet moeten vergeten is dat de huidige inrichting van onze gezondheidszorg niet bepaald bijdraagt tot preventie, vroegtijdig signaleren en adequate benadering van een gezondheidsklacht. De functies aan de voorkant van onze zorgstelsel hebben minder tijd voor goede screenings (niet alleen de klacht waarmee iemand komt, maar ook de context is belangrijk) en staan behoorlijk onder stress. Hierdoor is de neiging om symptomen te bestrijden met snelle oplossingen, verleidelijker dan de ware oorzaak van de klachten te achterhalen. De rol en kracht van de farmacie moeten wij ook niet te licht nemen.

Dit schema illustreert het probleem

Klachten

Conventionele geneeskunde

Andere duurzame opties

Huidirritatie

Steroïde crème

Onderzoek voedingsintoleranties, verbeteren ontgiftingsprocessen, etc.

Pijnlijke gewrichten/spieren

Pijnstillers, methotrexaat, prednison

Onderzoek naar oorzaak, zoals Leaky Gut, infecties, laaggradige ontstekingen, etc.

Vermoeidheid

Uitrusten, psycholoog

Onderzoek tekort aan mineralen, vitamines, vetzuren, laaggradige ontstekingen, neuroinflammatie, etc.

Spijsverteringsklachten

Maagzuurremmers, maagbeschermers

Verbeteren v.h. maagzuur, herstellen darmbioom, etc.

Neerslachtigheid

Antidepressiva, psycholoog

Onderzoek aanmaak en opname van neurotransmitters, voeding, psycholoog

Slaapproblemen

Melatonine, benzodiazepinen, psycholoog

Onderzoek aanmaak en opname van neurotransmitters, voeding, psycholoog

Een klacht wordt niet zomaar een chronische klacht en vervolgens een chronische ziekte overnacht. Vroegtijdig signaleren met de juiste instrumenten en de juiste interventies zijn cruciaal. Neem bijvoorbeeld laaggradige ontstekingen met de vaak bijbehorende insulineresistentie (overgevoeligheid voor insuline). Beide liggen aan de basis van heel veel chronische klachten en chronische ziektes en hebben een negatieve impact op het functioneren van spierweefsel, vetweefsel, botweefsel, zenuwweefsel, bloedvaten, kraakbeen en gewrichten, darmen, hersenen, hart, pancreas en het immuunsysteem.

Laaggradige ontstekingen worden in verband gebracht met ziektes en aandoeningen zoals, allergieën, eczeemchronische pijn, burn-out, ontstekingsziekten zoals, Colitis Ulcerosa, ziekte van Crohn, astma, chronische vermoeidheidssyndroom (CVS), Myalgische Encefalomyelitis (ME), Fibromyalgie, auto-immuunziekten als Reumatoïde artritis, Diabetes type II, Multiple Sclerosis (MS), psoriasis, sommige vormen van kanker, depressies, somatisch-symptoomstoornis of somatisch onvoldoende verklaarde klachten (SOLK), energieverlies, krachtverlies, geheugen– en concentratieverlies, slaapproblemen, darmproblemen, schildklierproblemen, hoofdpijn/migraine, voedingsintoleranties en stemmingswisselingen.

Door de beperkte bruikbaarheid van bloedonderzoek en de wijze waarop medici worden getraind, kunnen huisartsen en specialisten niet veel met de voor hen “vage” klachten, die gepaard gaan met of die vaak voorkomen in het voorstadium van sommige van de hierboven genoemde aandoeningen. Immers de bloedwaarden vertonen geen bijzonderheden. De kans is dan groot dat je wordt doorverwezen naar een psycholoog. Bij een psycholoog kunnen dan de psychische componenten van deze klachten (denk aan depressie of angsten als gevolg van) worden behandeld, zodat het leven iets aangenamer wordt. Maar daarmee ben je niet van je klachten af, want je lichamelijke stressreacties, veroorzaakt door laaggradige ontstekingen zijn niet opgelost.

Wat zijn laaggradige ontstekingen?

Dit zijn ontstekingen die veroorzaakt worden door bepaalde schadelijke activiteiten in het lichaam. Deze activiteiten kunnen ontstaan als gevolg van een infectie, tekort aan goede voedingsstoffen, een teveel aan toxische stoffen eventueel in combinatie met psychologische stress en trauma. Hierdoor kan het lichaam zijn beschermde barrières niet optimaal opwerpen tegen deze bedreigingen. Deze eerste verdedigingsmechanismen, het poortwachter systeem, zijn bijvoorbeeld je huid en het slijmvlies van het spijsverteringskanaal. Als deze niet meer naar behoren functioneren, kunnen toxines en ziekmakende bacteriën door de darmbarrière penetreren en zo in het bloed terechtkomen. Op die manier kunnen verschillen lichamelijke klachten (geleidelijk) ontstaan. Het lichaam reageert op deze ongewenste stoffen door het immuunsysteem te activeren. Maar zolang deze ongewenste stoffen doorgelaten worden, blijft er troep binnenkomen en in het lichaam rondcirculeren. Hierdoor blijft het immuunsysteem als een soort waakvlam licht geactiveerd. Dit kan resulteren in chronische ontsteking, ook wel “laaggradige ontstekingen” genoemd.

Een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmen wordt ook in verband gebracht met en ligt aan de basis van bijna alle typische Westerse ziektes die samenhangen met het Metabool Syndroom. Het metabool syndroom is een verzameling van klachten rondom de stofwisseling zoals, een hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterolgehalte, overgewicht, een hoge bloedsuikerspiegel en hart- en vaatziekten.

De oorzaak van de verhoogde doorlaatbaarheid

De oorzaak van de verhoogde doorlaatbaarheid van de lichaamsbarrières zijn fysiologische en psychologische stress. Voorbeelden van fysiologische stress zijn: te veel eten, onregelmatig eten, verkeerd eten, medicatiegebruik, alcohol en drugsgebruik, teveel of te zwaar sporten, onvoldoende bewegen, onvoldoende slapen, infecties, vaccinaties en zware metalen.

verdriet, depressie, pijn, vermoeidheid

Voorbeelden van psychologische stress zijn:  chronische stress, onverwerkte emoties, angsten en depressies, continu willen pieken, weinig ontspanning, scheve verhouding belasting/belastbaarheid, traumatische ervaringen, onbewuste saboterende overtuigingen, etc.

Overigens hebben beide vormen van stress een wisselwerking op elkaar en maakt het lichaam geen onderscheid tussen fysiologische en psychologische stress. Het lichaam reageert op precies dezelfde wijze, namelijk:

  1. Door het stimuleren van het sympathische zenuwstelsel. Dit is een reactie op stress, waarop het lichaam reageert door zich in een vechtstand, vluchtstand of bevriesstand te zetten.
  2. Door activatie van de Hypothalamus-Hypofyse-bijnier (HPA-as). Dit zijn organen in het lichaam die ervoor zorgen dat de stresshormonen (noradrenaline, adrenaline en cortisol) vrijkomen. Dit systeem (HPA-as) heeft voorrang op alle andere systemen in het lichaam. Stress heeft voor het lichaam dus altijd de eerste prioriteit.

De stresshormonen noradrenaline, adrenaline en cortisol zorgen voor een verhoging van de doorlaatbaarheid in de darmen. Dit is een normale reactie bij een stresssituatie. Je lichaam heeft tijdens stress snel natrium, water en glucose nodig. Verhoogd doorlaatbare darmen zorgen voor een snelle levering van deze stoffen. Een nadeel is echter, dat er op dat moment ook ongewenste stoffen doorgelaten worden. Dit kunnen stoffen zijn als schimmels, toxinen van bacteriën, parasieten, virussen, bestrijdingsmiddelen, zware metalen, conserveringsmiddelen, additieven in voeding zoals E-nummer, etc.

Zolang dit acuut en kortdurend is, is er weinig aan de hand. Het lichaam kan zich daarna namelijk herstellen en de ongewenste stoffen opruimen. Echter bij langdurig aanhoudende stress, krijgt het lichaam onvoldoende kans om te herstellen en op te ruimen doordat er een constante stroom is van ongewenste stoffen. Hierdoor blijft het lichaam in de stress-modus steken en blijft het immuunsysteem geactiveerd. Het lichaam is als het ware blijven hangen in de (laaggradige) ontstekingsfase. Dit kost niet alleen ontzettende veel energie, het leidt op den duur tot uitputting op celniveau (ATP), uitputting van organen (lever, bijnieren, alvleesklier, schildklier) en uiteindelijk de uitputting van JOU!

Het opsporen van laaggradige ontsteking

Zoals eerder vermeld wordt binnen de reguliere geneeskunde onvoldoende gescreend op laaggradige ontstekingen. Bij “vage” klachten of SOLK (let wel, veel klachten die later tot ernstige aandoeningen kunnen leiden, beginnen met vage of somatisch onvoldoende verklaarde klachten), kiezen huisartsen vaak voor algemeen bloedonderzoek “beperkt bloedonderzoek”. De belangrijkste bepalingen voor ontstekingen binnen dit onderzoek is de BSE (bezinking) of de CRP (C-Reactive Protain). De huisarts dient hierin een keuze te maken. Echter zijn beide bepalingen onvoldoende betrouwbaar om de aanwezigheid van ontstekingen aan te tonen, laat staan laaggradige ontstekingen, die nog subtieler zijn.

De NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap) meld in haar “Richtlijnen & Praktijk” hier het volgende over:

Bepaling van de BSE of CRP is onvoldoende betrouwbaar om inflammatoire aandoeningen en maligniteiten aan te tonen of uit te sluiten. De huisarts moet zich bij de interpretatie van de uitslag realiseren dat BSE of CRP verhoogd kunnen zijn zonder relevante pathologie, en omgekeerd dat een normale BSE of CRP geen ernstige pathologie uitsluit.”

(Bron: nhg.org, 2 december 2020).

Laaggradige ontstekingen zijn moeilijke op te sporen via standard bloedtesten. Wil je via het bloed laaggradige ontstekingen opsporen, dan is een betere bepaling wellicht de High Sensitive C-reactive Protain (hs-CRP). Dit is dus niet de standaard CRP-onderzoek. Maar een hs-CRP onderzoek op zichzelf zeg niet zoveel. Verhoogde waardes kunnen ook andere oorzaken hebben, zoals een verkoudheid, sporten een dag voor het bloedprikken, etc.

Andere waardes die een indicatie kunnen geven van laaggradige ontstekingen zijn o.a. verhoogde triglyceridenwaarden, verhoogde urinezuurwaarden, verhoogde ferritinewaarden en verhoogde zonulinewaarden. Maar ook deze waarden kunnen andere oorzaken hebben.

Het onderzoeken van laaggradige ontstekingen kan intensief zijn. Het vergt goed onderzoek met uitgebreide leefstijl anamnese en klachtenanalyse.

Het grote voordeel is echter, dat er meer gericht kan worden behandeld, met grotere kansen op duurzaam herstel of genezing. Dit is niet alleen positief voor de cliënt/patiënt, maar scheelt enorm in zorgkosten en kosten door ziekteverzuim e.d.

Celbeschadigingen op cellulair niveau

Mitochondriën

De mitochondriën zijn de “kerncentrales” die energie produceren in al onze cellen. Verworven of aangeboren aandoeningen van de mitochondriën kunnen leiden tot cel- en orgaandefecten en multi-orgaanzieken.

Mitochondriale disfuncties zijn een uitgangspunt voor pathologische auto-immuunprocessen en degeneratieve ziektes.

Deze schades worden voornamelijk veroorzaakt door: oxidatieve en nitrosatieve stress (langdurige vorming van vrije zuurstofradicalen en stikstofmonoxide door medicatiegebruik, infecties, alcohol, roken en suikerhoudend voedsel).

Mitochondriale disfunctie en de darm

Er is in het maagdarmkanaal normaliter een evenwicht in het biota  met zowel grampositieve en gramnegatieve bacteriën. Ondanks deze hoge bacteriële kolonisatie in het darmlumen, moet er altijd voor gewaakt worden dat deze niet overslaan naar naburige functionele lichaamscompartimenten en organen. Onder normale omstandigheden wordt dit tegengehouden door de barrière functie van het darmslijmvlies. Echter een verstoring in de balans van de darmbiota kan leiden tot immunologische responsen die de barrière functie en van het darmslijmvlies beschadigen en daarmee de darmpermeabiliteit (doorlaatbaarheid) verhoogt. Dit zorgt voor een translocatie van endotoxine in  de bloedcirculatie en het activering van immuuncellen. Dit activeert verder de transcriptiefactor NF-kb en als gevolg hiervan worden grote hoeveelheden pro-inflammatoire cytokinen (TNF-a, IL-1b, IL-6) geproduceerd, waardoor systemische ontstekingsreacties ontstaan.

Permanente blootstelling aan endotoxines uit de darmen of tandplaques, kunnen leiden tot lage chronische ontstekingsprocessen. Deze kunnen vervolgens leiden tot metabole, mitochondriale, cardiovasculaire, immunologische, hormonale en neurotransmitterstoornissen.

Mitochondrial Allostatic Load (MAL)

Door de ophoping van verschillende belastingen bereikt de Mitochondial Allostatic Load (MAL) zijn grenzen. Hierdoor daalt de cellulaire energieproductie zo sterk dat ziekte ontstaat.

Factoren met MAL-overbelasting  als gevolg

Neurotransmiters

 Inhibitorisch: serotonine, glycine, GABA, taurine

Excitatorisch: dopamine, adrenaline, noradrenaline

 Biogene amines

 Histamine, carnitine, cadaverine, putrecine

 Hormonen

 DHEA, cortisol, schildklierhormonen, steroïdhormonen

 Darm

Dysbiose, IBD, enteritiden, Leaky en closed Gut, PDS

 Ontstekingsmediatoren (endogeen/exogeen)

Chemisch, fijnstof, zware metalen, pesticiden, weekmakers, fungiciden, licht/straling/geluid, medicijnen, etc.

 Mentale stressoren

 Relaties, werk, school

 

 

Afnemende mitochondriale energieproductie

Een afnemende mitochondriale energieproductie wordt veroorzaakt door een chronische (pro)-inflammatoire situatie. De volgende klassieke symptomen zijn hiervan een gevolg:

  • ADD en ADHD
  • Allergische reacties
  • ALS
  • CVS/bijnieruitputting
  • COPD, astma
  • Depressie
  • Epilepsie
  • Eosinofilie
  • Fibromyalgie
  • Gebrek aan concentratie
  • Geheugenstoornissen/afnemende hersenfunctie
  • Infectiegevoeligheid
  • Arteriële hypertensie, hartritmestoornissen
  • Slaapstoornis met/zonder nachtmerries
  • Snurken met ademhalingsfalen (slaapapneu)
  • Spier-en/of gewrichtspijn
  • Stoelgangproblemen
  • Hormonale disfunctie
  • Hoofdpijn/migraine
  • Glaucoom, maculadegeneratie
  • Maagpijn/maagzuur
  • Neurodermatitis/atopisch eczeem/psoriasis/urticaria
  • Onbedwingbare trek (om de 2 uur)
  • Parkinson, Huntington
  • Polymyalgia rheumatica (spierreuma)
  • Polyartralgie, lumbalgie
  • PDS, reflux-oesofagitis, chronische colitis
  • Verminderd zicht/blindheid
  • Type 2- diabetes mellitus, metabool syndroom, obesitas
  • Voedselintolerantie
  • Zwakke spierkracht, slecht uithoudingsvermogen, spieratrofie