Fibromyalgie Syndroom (FMS)

Wat is fibromyalgie?

Fibromyalgie

De naam Fibromyalgie komt van het woord fibro (bindweefsel), my (spieren) en algie (pijn) en betekent dus letterlijk ‘pijn van spieren en weefsel (bindweefsel). Fibromyalgie wordt ook wel weke delen-reuma genoemd.

Fibromyalgie kan worden gezien als een aandoening met een verstoring in het Basis Bio Regulatie Systeem (BBRS). Dit is een losmazig, week bindweefsel dat zich bevindt tussen alle lichaamscellen met speciale taken. Het bindweefsel bij Fibromyalgiepatiënten is gespannen en stijf en het systeem is niet meer goed in staat om de aan- en afvoer van vloeistoffen te regelen door de ophoping van afvalstoffen.

Kenmerken

Pijn, stijfheid, vermoeidheid, slaapstoornissen, stemmingswisselingen, hoofdpijnen, concentratie- en geheugenstoornissen, brain fog (hersen mist). Deze klachten kunnen wisselend zijn; ene dag meer dan de ander.

Ongeveer 2 – 4% van de Nederlandse volwassenen tussen de 20 en 60 jaar heeft de diagnose fibromyalgie en 90% daarvan is vrouw. De werkelijke cijfers liggen waarschijnlijk een stuk hoger, aangezien niet iedereen met de symptomen, daadwerkelijk de diagnose krijgt. 

 

Diagnostiek fibromyalgie

De regulieren geneeskunde heeft, zoals bij veel ziektes, Fibromyalgie lange tijd niet erkend. De ziekte werd toegeschreven aan “hysterische” vrouwen. Vandaar dat er lange tijd antidepressiva voor deze patiënten werd voorgeschreven.

Toen er een theorie ontstond dat Fibromyalgie een neuro-endocrine afwijking zou zijn, kwam de fabrikant Pfizer met “Lyrica” (pregabaline) als oplossing voor Fibromyalgie. Toeval of niet, de toelating van het medicijn Lyrica kwam bijna tegelijk met de erkenning van Fibromyalgie in 1990, als een echte aandoening.

Echter bleken de trials van Pfizer zelfs bij hogere doseringen, onvoldoende significant bij pijnvermindering. Daarnaast zorgt Lyrica voor veel bijwerkingen en kan het middel verslavend werken.

Tegenwoordig overweegt de arts bij de diagnose het volgende:

  • langer dan 3 maanden last van stijfheid en pijn
  • chronische pijn op drie of meer plekken (tenderpoints)
  • deze plekken zowel boven als onder de taille en links en rechts 
  • langdurige klachten zoals vermoeidheid, wisselende stemmingen en/of slaapproblemen en vermoeidheid

Helaas wordt fibromyalgie toch nog regelmatig gemist door bedrijfsartsen en huisartsen omdat regulier bloedonderzoek geen afwijkingen laat zien. Een holistische aanpak bij Fibromyalgie verdiend de voorkeur.

Overlag met andere aandoeningen

Fibromyalgie heeft een aantal overlappingen met ander aandoeningen zoals, de ziekte van Lyme en chronische vermoeidheidssyndroom (CVS) en Myalgische Encephalomyelitis en Prikkelbare Darm Syndroom (PDS). De overlappen symptomen zijn, inspanningsintolerantie, cognitieve stoornissen, algemenen gevoeligheid en pijn, overgevoeligheid voor straling en chemicaliën en langdurige vermoeidheid.

Bijna 70% van patiënten met Fibromyalgie vertoont ook symptomen van prikkelbare darmsyndroom (PDS), zoals constipatie, buikpijn met winderigheid, misselijkheid en diarree.

(Mogelijke) oorzaken

De oorzaak van Fibromyalgie is nog onbekend, maar er zijn vermoedens dat bacteriële of virale infecties, lupus, reumatoïde artritis of trauma na een ongeluk, een rol spelen. Er is in ieder geval sprake van een multifactoriële oorzaak. Momenteel denkt de regulier geneeskunde dat de oorzaken van fibromyalgie in de hersenen zit. De hersenen zouden de spieren verkeerd aansturen. 

Een aantal risicomarkers die een rol lijken te spelen zijn:

  • genetische factoren
  • vroeggeboorte
  • tegenslagen in jeugd 
  • vrouwelijk geslacht
  • cognitieve en psychische invloeden
  • verstoorde slaap 
  • primaire pijnstoornissen 
  • zwaarlijvigheid
  • vitamine B12 tekort
  • ijzer tekort

Het is vastgesteld dat de neurotransmitters voor pijn verhoogd is bij patiënten met Fibromyalgie. Ook is er bijna altijd sprake van een vitamine D tekort bij patiënten.

Op gebied van de persoonlijkheid blijkt een perfectionistisch karakter vaak voor te komen bij patiënten met fibromyalgie en gevoeligheid voor stress.

Symptomen fibromyalgie

Naast de drukpuntengevoeligheid komen ook klachten voor als, hoofdpijn, depressie, angsten, extreme vermoeidheid, slaapproblemen, concentratie– en geheugenstoornissen, darmklachten, droge mond en ogen en algehele malaise.

Over het algemeen hebben Fibromyalgie patiënten een afwijking in de alfa-EEG. Men kan dan wel in slaap vallen, maar komt niet in de diepe slaap. Terwijl het lichaam juist in de diepe REM slaap het HGH-hormoon produceert, dat belangrijk is voor ontzuren en herstellen voor de volgende dag. Waarschijnlijk is de zuurresidue die in de spieren achterblijft, dan ook de reden waarom patiënten pijn ervaren.

Te overwegen onderzoeken

  • Allergieën en intoleranties vaststellen
  • Serotonine meten bij vermoeden van tekort
  • Bloedonderzoek (hs-CRP) om eventuele ontstekingen vast te stellen 
  • Vaststellen verhoogde darmwand permeabiliteit
  • Ontlastingsonderzoek naar gisten, schimmels en parasieten
  • Het meten van oxidatieve- en nitrostress. Beide beschadigen de celkern, met verminderde energie, stijfheid, pijn, concentratieproblemen en slaapproblemen tot gevolg

Orthomoleculaire behandeling fibromyalgie

Er worden goede resultaten geboekt bij een natuurgeneeskundige behandeling van Fibromyalgie. Het doel van de behandeling is als volgt:

  • Het oplossen van de slaapproblemen en herstellen van de bioritme
  • Herstellen van de spijsvertering door voedingspatroon aan te passen
  • Vaststellen van allergieën
  • Bereiken van een gezonde zuur-baseverhouding
  • De pijn stoppen met natuurlijke middelen
  • Herstellen van de energie
  • Reduceren van stress
  • Herstellen van het basis bioregulatiesysteem
  • Opheffen van tekorten aan voedingsstoffen

Voeding

Het is bij Fibromyalgie heel belangrijk dat de spijsvertering zich herstelt, zodat de juiste voedingsstoffen en de hoeveelheden op de juiste plekken terecht komen. Dit kan worden bereikt door eerst de voeding aan te passen. Eet vooral weinig/geen ontstekingsbevorderende voedsel. Een veganistische en zoutarm dieet met veel rauwkost, blijkt goed te helpen tegen de pijn en stijfheid.

Neem indien nodig spijsverteringsenzymen, los eventuele maagzuurproblemen op, vul eventuele tekorten aan vitamine b12 aan en zorg ervoor dat de darmwand en darmflora herstellen.

Vermijdt zoveel mogelijk voedseladditieven. Het is bewezen dat de smaakversterker mononatriumglumaat (E621 of vetsin) en de zoetstof Aspartaam betrokken zijn bij fibromyalgie.

Het is belangrijk om de verhouding zuur-base in het lichaam in balans te brengen. Voorwaarde is wel om allereerst te zorgen voor een goede darmflora. Een teveel aan zuren is een aanslag op het lichaam. Om verzuring tegen te gaan is voldoende lichaamsbeweging, goede voeding en een goed darmmilieu essentieel. Vooral melkproducten en dierlijke eiwitten zorgen voor de meeste zuren.

Zorg eerst voor een basisch (alkalisch) overschot zoals, vette vis, geringe zure melkproducten, zachte kaassoorten zijn prima. Beperk zwarte thee, koffie en alcohol zoveel mogelijk.

Gebruik, indien mogelijk, dagelijks supervoeding (hoogwaardig Greens product van bijv. Vitakruid). Dit zijn samengestelde alkalische ingrediënten die helpen bij een zuur-base balans, verbeteren van de spijsvertering, helpt tegen ontstekingen en helpen de darmflora te herstellen.

Dieet

Zoutarm veganistisch dieet

Bij een zoutarm en veganistische dieet met veel rauwkost is er een significante verbetering te zien merken bij veel FMS-patiënten m.b.t. stijfheid en pijn.

Ketogeen dieet

Een ketogeen dieet is een vetrijke dieet die ervoor zorgt dat de mitochondriën (de celkern) beter gaat functioneren. Hierdoor krijgt het lichaam meer energie. Ook zijn goed werkende mitochondriën nodig om pijn te kunnen bestrijden.

Een voorbeeld van een therapie gericht op herstel van mitochondriën is de Mitochondriaal Metabolisme Therapie (MMT). Deze therapie zorg voor een verbetering in vermoeidheid en pijn en een vermindering van de productie van vrije radicalen (een bijproduct van onze metabolisme).

Bij een mitochondriaal metabolisme therapie gaat het om veel gezonde vetten, voldoende eiwitten en weinig koolhydraten. Op die manier kunnen mitochondriën ketonen en vetten verbranden (schonere brandstof), dan een glucoseverbranding (koolhydraten).

Het beperken van de koolhydraten inname is essentieel bij MMT. Daarnaast is het van belang dat uitsluitend kwalitatief goed vetten wordt gebruikt. Dit betekent bijvoorbeeld dat er geen industrieel bewerkte oliën/vetten, transvetten, gehydrogeneerd vet worden genuttigd. Samenvattend betekent dit, geen snoep, brood, crackers, patat, chips, suikerhoudende dranken en pasta. In plaats daarvan dient men meer gezonde vetten en biologische groenten (ca. 500gram/dag), eiwitten, zaden en noten te nuttigen.

Pijn bestrijden met natuurlijke middelen

  • Methyl Sulfonyl Methaan (MSM): ontstekingsremmend en zorgt voor pijnvermindering
  • Curcumine: een van de beste anti-ontstekingsmiddelen
  • Omega-3-vetzuren: ontstekingsremmend
  • Palmitoylethanolamide (PEA): pijnstillende, ontstekingsremmende en celbeschermende werking
  • Oligomere Proanthocyanidinen (OPC): ontstekkingsremmend
  • Groenlipmosselextract: ontstekingsremmend en pijnverminderend
  • Astaxanthine: ontstekingsremmend
  • zonlicht
  • beweging

Supplementen

Multi Nacht

Multi Nacht is special samengesteld om het natuurlijk herstel dat ’s nachts plaatsvindt, te bevorderen. Het bevat een aantal vitamines en de rustgevende kruid passiebloem.

5-HTP

Een gezonde manier om de slaap te verbeteren is om een Multi Nacht te nemen eventueel aan te vullen met 100mg 5-HTP (uit 95% griffonia extract).

Melatonine

Dit is een hormoon dat in onze hersenen door onze pijnappelklier, ‘s nachts wordt geproduceerd. Melatonine wordt uit serotonine geproduceerd en is belangrijk voor onze slaap en waak ritme. Het is belangrijk om de dosering goed af te stemmen. Begin met 1mg en probeer met een zo laag mogelijke toevoeging (0,1mg), de juiste dosering te vinden.

GABA

GABA, ofwel Gamma-amnioboterzuur is een neurotransmitter met een remmende werking op onze centrale zenuwstelsel. Het werkt als een natuurlijke rustgever, reguleert stress, bevordert de nachtrust en het dieper doorslapen.

Spijsverteringsenzymen

Ter verbetering van de spijsvertering

Essentiele vetzuren

Dit zijn de omega-3 (EPA, DHA) en omega-6 (GLA) vetzuren, in de juiste verhouding, helpen de ontstekingsreacties verminderen.

Pre- en probiotica

Aan te raden voor een goede darmflora.

Supplementen die aan te raden zijn bij veel stress zijn: vitamine C en E, magnesium malaat, zinkmethionine en koper, cartinine, B6 en folaat, B12, ubiquinol Q10 (100mg). De belangrijkste aanvullende supplementen om de tekorten bij fibromyalgie op te lossen zijn: magnesium malaat, folaat/vitamine B12/B6 en vitamine D3.

Lifestyle

Het oplossen van de slaapproblemen en herstellen van de bioritme

Het lichaam kan reageren met Fibromyalgie als gevolg van een verzwakte immuunsysteem door bijvoorbeeld langdurig stress. Vervolgens zorgt de pijn er voor dat de patiënt minder actief wordt, wat kan leiden tot meer stress, angstgevoelens of zelfs depressies.

Stress zorgt voor uitputting van onze “geluksstofje” (de neurotransmitter serotonine) in de hersenen. Verminderde serotonine draagt bij tot heviger pijn en zo zit men vast in een vicieuze cirkel.

Door het serotoninetekort lijdt 90% van de Fibromyalgiepatiënten aan een slaapprobleem. Ze zijn onvoldoende in staat om in het diepe slaap (delta-slaap) te komen. In deze fase van slaap, ontgift het lichaam en produceert het lichaam voor 80% het groei hormoon (HGH). Dit hormoon is een bouwstof en helpt het lichaam te herstellen. Door onvoldoende deltaslaap, hebben Fibromyalgiepatiënten een laag gehalte van het HGH-hormoon, waardoor het lichaam onvoldoende herstelt.

Deze ontregeling van hormonen en neurotransmitters, kan leiden tot depressiviteit.

Serotonine wordt in de menselijke stofwisseling geproduceerd in de zenuwcellen, bloedplaatjes en voor 90% in de darmen. Serotonine coördineert de stemming, de temperatuur, de pijnbeleving, de seksualiteit, de eetlust, de slaap en angst.

Het serotoninegehalte in de darmen kan worden beïnvloedt door voeding. De productie van serotonine in de hersenen wordt ondersteund door tryptofaan. Dit gebeurt via de tussenstap “hydroxy-tryptofaan (5-HTP). De co-factoren (hulpstofjes die nodig zijn bij verschillende processen) zijn: fosfaat, ijzer, calcium, B3, B6, B12, magnesium, zink, vitamine C, SAMe. Zie ook afbeelding hieronder.

Tryptofaan pathway

Het is belangrijk om de biologische klok goed te regelen, zodat er weinig hormonale en fysiologische shommelingen optreden. Simpelweg betekent dit, overdags wakker zijn en ’s avonds slapen.

Sporten en andere intensieve lichaamsbewegingen zijn voor Fibromyalgiepatienten af te raden. Dit omdat de spieren moeilijk herstellen. Het is wel belangrijk om overdags veel buiten te zijn en om te wandelen.

Psychologische behandelingen

Met name gericht op perfectionistische trekken, omgaan met klachten en depressie, oplossen van traumatische ervaringen en emotionele blokkades.

Ontstressen door aanleren van ontspanningsoefeningen, ademhalingsoefeningen, mindfulness en/of meditatie.

Acupunctuur

Uit een meta-analyse (2013) onder 20827 patiënten, bleek dat acupunctuur effectief is voor het bestrijden van chronische pijn, ook op lange termijn.