Darmonderzoek​

Basisscreening darm

Indicatie: Bepaling kwantiteit en kwaliteit van darmbiota en slijmvliesimmuniteit, aanwezigheid van ontstekingen, dysbiose en voedingsallergie.

De ‘Basisscreening darm’, is een zeer uitgebreid onderzoekspakket, dat is samengesteld uit meerdere onderzoeken: spijsvertering, pH, resident en transiënt darmbioom, mycologie, virulente factoren darmbioom, secretorisch IgA, bèta-defensine 2, alfa-1-antitrypsine, EPX en een kwalitatieve bepaling van de onstekingsmarkers calprotectine, lactoferrine, hemoglobine en transferrine. Voor meer informatie, zie de losse parameters en onderzoeken.

Intestinale micro-ecologie basis

De ‘Intestinale micro-ecologie basis’ is een onderzoekspakket dat is samengesteld uit meerdere onderzoeken: spijsverteringpHresident en transiënt darmbioom en mycologie.

Dit onderzoek geeft een overzicht van de samenstelling van de residente en transiënte darmbiota, de mycologische cultuur, de pH-waarde en informatie over de kwaliteit van de spijsvertering.

Een uitgebreide beschrijving van het onderzoek naar de darmbiota, wordt gegeven in het onderzoek resident en transiënt darmbioom.

Darmtherapiescreening

De ‘Darmtherapiescreening’ is een onderzoekspakket en omvat de volgende onderzoeken: spijsvertering, pH, resident en transiënt darmbioom, mycologie, virulente factoren darmbioom, Helicobacter pylori, TFT parasitologie, secretorisch IgA, bèta-defensine 2, alfa-1-antitrypsine, EPX, histamine, pancreas-elastase, tryptofaan, zonuline en een kwalitatieve bepaling van de ontstekingsmarkers calprotectine, lactoferrine, hemoglobine en transferrine. Voor meer informatie, zie de losse parameters en onderzoeken.

Darmtherapiescreening plus

Darmtherapiescreening Plus bestaat uit de darmtherapiescreening en genetisch onderzoek van het darmbiota (Firmicutes/Bacteroidetes ratio en Mucin- en butyraatvorming (Faecalbacterium prausnitziiAkkermansia muciniphila)). Zie losse onderzoeken voor meer informatie.

Firmicuten/Bacteroidetes-ratio

Meerdere onderzoeken wijzen op de correlatie tussen het lichaamsgewicht en de Firmicuten/Bacteroidetes-Ratio. Hoe lager het aandeel Firmicuten en hoe groter het aandeel Bacteroidetes, des te lager het lichaamsgewicht.

Zinvolle aanvullende diagnostiek

-Darmtherapiescreening
-Lever/pancreasscreening

Mucin- en butyraatvorming; mucosaprotectieve darmbiota

Het intestinale darmbiota produceert in het colon energierijke verbindingen uit de afbraak van onverteerbare vezels in de vorm van korteketenvetzuren zoals azijnzuur, boterzuur en propionzuur. Vooral butyraat (butyraatzuur) speelt een belangrijke rol in de energielevering voor de darmbiota.

 Indicatie: 

Bij patiënten met darmontstekingsziekten, reizigersdiarree en coeliakie. Verstoring leidt tot een verminderde kolonisatie van de bacteriën Roseburia spp., Ruminicoccus spp., Akkermansia muciniphila, Faecablibacterium prausnitzii en Odoribacture splanchnicus. Hierdoor onstaan er ontstekingen

Deze bacteriën zijn essentieel in de afbraak, maar vooral ook in de vernieuwing van de slijmlaag door de productie van korteketenvetzuren zoals boterzuur, die een snelle ontwikkeling van de beschermende slijmlaag op gang brengen. 

Microbioomanalyse

WelPsy biedt de genotypering van het bacteriële darmbiota aan. Hiermee wordt het mogelijk om vrijwel alle tot nu toe bekende soorten darmbacteriën in beeld te brengen. Via ‘Next-generation-Sequencing’, kan een beeld worden gevormd van het hoog-complexe individuele darmbiota en haar effect op essentiële taken als kolonisatieresistentie, verteringsprocessen, absorptie van voedingsstoffen en vitaminen, maar ook kan de slijmvliesimmuniteit meer uitgebreid worden beoordeeld.

Preventief onderzoek darmpoliepen

Dit programma bestaat uit een combinatie van onderzoeken die preventief toegepast kunnen worden bij mensen die tot de risicogroep voor colorectaal kanker behoren of bij mensen waarbij een vermoeden bestaat dat ze een colorectale tumor hebben. Bij afwijkende waarden is een colonoscopie aan te bevelen.

De volgende parameters worden getest: Tumor M2-PK, calprotectine, hemoglobine en hemoglobine-haptoglobinecomplex.

Closed Gut/Leaky Gut en slijmvliesimmuniteit

Bij een Closed Gut worden voedingsstoffen onvoldoende via het bloed opgenomen. Ook ontstaat er een overschot aan toxines doordat de darmen weinig doorlaten.  

Bij een Leaky Gut worden er juist teveel afvalstoffen en bacteriën doorgelaten in het bloed. Dit kan vervolgens ontstekingen uitlokken in het hele lichaam.

Indicatie: 

Het klachtenpatroon bij een Closed Gut en Leaky Gut zijn gelijk, maar de therapeutische route zijn verschillend. Het is heel belangrijk om dit goed te diagnosticeren anders kunnen de klachten verergeren.

De diagnostiek van de Closed Gut/ Leaky Gutscreening en slijmvliesimmuniteit geeft duidelijkheid welke therapeutische route noodzakelijk is door het bepalen van de parameters alfa-1-antitrypsine, calprotectine, zonuline, sIgA en bèta-defensine 2.

Maldigestie/malabsorptie

Bij deze test worden de parameters pancreas-elastase en galzuren gemeten. Dit geeft informatie over de opname van voedingsstoffen, met name vetten, en het functioneren van de pancreas.

Indicatie

Wanneer er onvoldoende enzymen in de dunne darm terechtkomen voor een goede vertering. Hierdoor kan het lichaam de voedingsstoffen, vooral de vetten, niet goed opnemen. Er blijft te veel onverteerd vet in de ontlasting achter en er ontstaat een afwijkend ontlastingspatroon.

Dit onderzoek is geindiceerd bij de volgende klachten:

  • (Langdurig) opgeblazen gevoel
  • Overmatige gasvorming
  • Buikkrampen
  • Stinkende ontlasting die vaak beige/grijs van kleur is, vettig en in het toilet blijft plakken

Door de verminderde opname van vet ontstaat ook:

  • Tekorten aan vitamine A, D, E en K (de in vet-oplosbare vitaminen). Deze vitaminen gaan verloren via de vettige ontlasting
  • Gewichtsverlies
  • Verslechtering van de voedingstoestand

Ontstekingsscreening (kwalitatief)

Het menselijk organisme reageert met een ontstekingsreactie op aanvallen van binnendringende pathogenen (micro-organismen en virussen) of bij beschadigd weefsel (na ongelukken of een operatie).

In deze kwalitatieve ontstekingsscreening wordt de aanwezigheid bepaald van de ontstekingsgemedieerde parameters: calprotectinelactoferrine, hemoglobine en transferrine.

Deze parameters zijn nuttig bij de differentiatie tussen functionele (b.v. prikkelbare darmsyndroom) en organische ziekten (b.v. chronische darmontstekingen). De aanwezigheid van rectale bloedingen, gewichtsverlies of anemie verhoogd de waarschijnlijkheid van de ziekten. Endoscopische onderzoek met histopathologische monsterafname is hierbij vaak onmisbaar voor de diagnose.

Calprotectine

Dit is een ontstekingsremmend eiwit dat vrijkomt wanneer bepaalde witte bloedcellen (neutrofiele granulocyten) sterven. Het bindt calcium en zink. Bovendien deactiveert het de microbiële enzymen waardoor de antibacteriële werking tegen schadelijke micro-organismen wordt onderdrukt. Bij chronische darmontstekingsziekten (IBD), zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, hopen zich grote hoeveelheden witte bloedcellen op in de darmwand. De gemeten hoeveelheid calprotectine in de ontlasting komt overeen met het aantal ontstekingscellen in het maagdarmkanaal en kan dus gebruikt worden als maat voor de ernst van de ontsteking.

Verhoogde waardes wijzen op (acute) ontstekingsreacties in het maagdarmkanaal.

Een lage waarde van calprotectine wijst op de afwezigheid van acute ontstekingen.

NB: Bij meer chronische reacties zal de waarde van calprotectine dalen en dan dus mogelijk een vals-negatief beeld geven.

Zinvolle aanvullende diagnostiek
-PMN elastase
-Preventief onderzoek darmpoliepen

PMN Elastase (Polymorfonucleaire elastase)

Dit is een enzym dat vrijkomt bij granulocytaire ontstekingsreacties in het darmkanaal. 

Verhoogde waardes PMN Elastase wordt als biochemische biomarker gebruikt voor de pathologische stimulatie van granulocyten. Een verhoogde waarde wijst op een (chronische) ontstekingsreactie in het maagdarmkanaal. Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa is de waarde verhoogd.

Lysozyme

Lysozyme is een enzym, ook wel muramidase genoemd, die de wand van een grampositieve bacterie aanvalt. Lysozyme is daarmee een antibacteriële afweer, aanwezig in het maagdarmkanaal. Lysozyme is nuttig bij de bepaling van ontstekingsactiviteit in de dikke darm in plaats van in de dunne darm.

Een hogere concentratie lysozymen ontstaat bij chronische ontstekingen, zoals bij tuberculose en sarcoïdose. Ook bij celwoekeringen, zoals bij leukemie, ontstaan er meer lysozymen.

Zinvolle aanvullende diagnostiek
-Lactoferrine
-Calprotectine
-PMN elastase

hsCRP

(High sensitive C reactive protein) is een plasma-eiwit dat wordt geproduceerd in de lever en een paar uur na ontsteking wordt verspreid in de bloedbaan. Het behoort tot de zogenaamde acute fase-eiwitten. Naast de gebruikelijke CRP-bepaling is er ook een ultrasensitieve CRP-bepaling, of hsCRP beschikbaar, waarmee laaggradige ontstekingsreacties kunnen worden aangetoond. Het niveau van CRP kan plotseling duizend maal verhogen in reactie op een ontsteking en is daarom met name nuttig om de ziekteactiviteit in de gaten te houden. Tevens kan de reactie op therapie gemeten worden door het herstel van de CRP-niveaus te controleren.

Hoge hsCRP-waarden worden o.a. gevonden na een hartaanval, tijdens infectie, bij auto-immuunziekten en na een chirurgische ingreep. Ze wijzen op de aanwezigheid van ontstekingen, bijv. door een infectie of een chronische ontstekingsziekte, zoals reumatoïde artritis of lupus. Een hoog niveau van hsCRP in het bloed wordt geassocieerd met een verhoogd risico op hartaanvallen (> 1,9 mg/l) . Een CRP-test geeft echter niet de oorzaak van ontsteking aan en kan betekenen dat er ontsteking wordt veroorzaakt door iets anders dan hartproblemen.

De CRP-waarde is vaak het hoogst bij bacteriële infecties, pancreatitis, appendicitis, trauma, kanker en reuma. Matig verhoogde CRP-waarden passen meer bij virale infecties, tuberculose en chronische ontstekingen.

Zonuline

Zonuline is een proteïne, dat actief is in het darmepitheel. Zonuline reageert op blootstelling aan gliadine en pathogene bacteriën. Gliadine vormt samen met glutenine het eiwit gluten.

Verhoogde zonulinewaarden in het bloed of in de feces, wijzen op een verhoogde permeabiliteit van de darmwand als gevolg van blootstelling aan gliadine (gluten) of pathogene bacteriën en is een indicator voor het Leaky Gut Syndroom.

Zinvolle aanvullende diagnostiek

-Alfa-1-antitrypsine
-Calprotectine
-PMN elastase
-Transiënt darmbioom
-Parasitologie (TFT)

Alfa-1-antitrypsine

Indicatie: Detecteren van darmontstekingen, Leaky Gut Syndroom en voedingsintoleranties.

Alpha-1-antitrypsine (α-1-antitrypsine) is een ontstekingsremmer, die in lever- en darmcellen wordt geproduceerd. 

Hoge waardes kunnen wijzen op de aanwezigheid van darmontstekingen (colitis ulcerosa, ziekte van crohn, coeliakie of een andere verhoogde doorlaatbaarheid van het darmepitheel zoals Leakt Gut Syndroom).

Zinvolle aanvullende diagnostiek

-Ontstekingspakket kwalitatief (Hemoglobine, Transferrine, Calprotectine, Lactoferrine)
-Calprotectine (kwantitatief)
-PMN elastase

Bacteriele kolonisatie van de dunne darm (SIBO)

Indicatie: Detectie stofwisselingsstoornis, functionele stoornis en dysbiose van de dunne darm.

Verhoogde waarden van indican en skatol kunnen daarnaast wijzen op:

  • Carcinogeen proces, bijvoorbeeld de ontwikkeling van een plasmocytoom
  • Stofwisselingsziekte Phenylketonurie (PKU)
  • Tryptofaanrijk dieet (veel vlees)
  • Blaasproblemen
  • Fluor albus
  • Galstoornis
  • Leverfunctiestoornis
  • Nierstoornis
  • Nierstenen

Een positieve waarde van zowel indican als skatol wijst op SIBO (Small Interstinal Bacterial Overgrowth). Een positieve waarde van skatol wijst op een leverbelasting. Vaak is dan sprake van een (doorgemaakte) virale belasting op de lever.

Parasitologie

Parasieten veroorzaken chronische ontstekingen en grijpen in het metabolisme van de gastheer in. Parasieten kunnen bij een verstoorde darmbiota en verstoorde barrièreresistentie een sterk pathologisch potentiaal ontwikkelen. Er wordt getest op parasieten door middel van de Triple Feces Test (TFT).

In de TFT test is microscopisch en immunologisch gezocht naar parasieten. Daarbij worden via het microscopisch onderzoek alle soorten wormen, wormeitjes en protozoën getest.

De aanwezigheid van parasieten is een kwalitatieve test, dus de uitslag is 0 (negatief) of 1 (positief).

 Zinvolle aanvullende diagnostiek

-Basisscreening darm
-Histamine