Candida albicans

Wat is Candida albicans?

Candida albicans is een gistachtige die ieder gezond mens bij zich draagt. Het is nuttig voor het verteren van voedsel en beschermt onze spijsverteringskanaal en voortplantingsorganen tegen bacteriën.

Candida is een normaal onderdeel van onze microbioom, maar onder bepaalde omstandigheden kan het razendsnel vermenigvuldigen en transformeren van een gist naar een schimmel (dimorfisme). Als schimmel maakt candida vlijmscherpe draadjes aan die het slijmvlies van de darm doorboren, waardoor de darm kan gaan “lekken”. De darmen vertonen dan een verhoogde doorlaatbaarheid. Deze verhoogde doorlaatbaarheid ligt aan de basis van veel chronische klachten.

Ongeveer 50% van de mensen met een Candida infectie laten ook een parasitaire belasting zien, waardoor de darmflora nog meer uit balans raakt. Een dergelijke onevenwichtige darmflora wordt in verband gebracht met allerlei chronische ziekten.

Zo spelen schimmelinfecties een grote rol bij spijsverteringsziekten, PDS, coeliakie en de hiermee in verband staande psychiatrische aandoeningen, zoals depressies en concentratieproblemen – zie ook “symptomen” hieronder.

Ons microbioom is een verzameling van schimmels, bacteriën, parasieten, virussen en protozoën, die in en op ons lichaam verblijven. Dit microbioom is nauw verbonden met alle aspecten van onze gezondheid. Een gezond microbioom betekent een gezond lichaam en geest.

Oorzaken

Door een disbalans/dysbiose in de microbioom, kan candida als schimmel oververtegenwoordigd worden in de darmen. Als schimmel maakt candida vlijmscherpe draadjes aan die het slijmvlies van de darm doorboren. De openingen die daardoor ontstaan noemen wij in de orthomoleculaire praktijk “lekkende darm”. In de reguliere geneeskunde spreekt men over een verhoogde doorlaatbaarheid (permeabiliteit) van de darmwand. Dit kan het immuunsysteem zodanig activeren dat er auto-immuunziektes of voedselintoleranties ontstaan met allerlei klachten tot gevolg. Zie ook “symptomen”.

Symptomen van candida

Een aantal symptomen van candida zijn: mondspruw, eczeem van de hoofdhuid met geelachtige schilfers, vaginale schimmelinfectie, jeukende liezen, gewichtstoename, overgevoeligheid voor voedsel, vermoeidheid, hoofdpijn, verminderde concentratie, depressie, of het prikkelbaar darmsyndroom.

Diagnostiek

Om te bepalen of er een disbalans/dysbiose is in het microbioom van de patiënt, is het belangrijk om een orthomoleculair arts of therapeut te raadplegen. Dysbiose kan worden vastgesteld door nauwkeurig anamnese en/of ontlastingsonderzoek (vaststellen antistoffen), bloedonderzoek d.m.v. levend-bloedanalyse (LBA).

Naast een overgroei van candida in de darmen, kan candida ook in de bloedsomloop terechtkomen. In dat geval spreken we van een systemische infectie: Candidiasis. Dit komt zelden voor en alleen bij mensen met een lage weerstand, maar kan levensgevaarlijk zijn.

Met onderstaande checklist kan de kans op candida worden ingeschat:

  • Herhaaldelijk en veelvuldig gebruik van antibiotica
  • Gebruik van ontstekingsremmende medicijnen, zoals NSAID’s (ibuprofen, diclofenac, naproxen e.d.) en corticosteroïden
  • Langdurig gebruik van maagzuurremmers
  • Chemotherapie
  • Gebruik van anticonceptiepil of andere hormoonmedicijnen
  • Regelmatig alcoholgebruik
  • Steeds terugkerende infecties
  • Verkeerde voedingsgewoontes (veel suiker en koolhydraten)

Te overwegen onderzoeken

  • Allergieën en intoleranties vaststellen
  • Vaststellen of er sprake is van een verhoogde darmwand permeabiliteit

Lifestyle en orthomoleculaire behandeling

Langdurige stress zorgt ervoor dat de bijnieren continu geactiveerd worden. Dit vergroot de productie van de stresshormoon cortisol. Cortisol brengt het lichaam vervolgens in een “actie modus” (vechten of vluchten) en verhoogd daarmee de hoeveelheid glycogeen (suiker). Maar aangezien vechten of vluchten uitblijft, gaat het bloedsuikerspiegel alleen maar omhoog en daarmee het insulinegehalte. Dit werkt candida in de hand.

Het is daarom erg belangrijk om chronische stress, zowel lichamelijke als psychische, aan te pakken. Probeer gewoontes aan te leren als meditatie, ontspanningsoefeningen en ademhalingsoefeningen.

Reguliere geneesmiddelen

Kijk kritisch naar het gebruik van geneesmiddelen zoals antibiotica. Antibiotica doodt zowel de goede als de slechte bacteriën, waardoor er een dysbiose in de darmen kan ontstaan en candida de overhand krijgt. Vrouwen die regelmatig blaasontsteking hebben kunnen beter de antibiotica verruilen voor lichaams eigen D-Mannose. Dit is totaal onschadelijk en kan langdurig worden gebruikt. De dosering kan worden aangepast totdat de blaasontsteking helemaal is verdwenen.

De anticonceptiepil verhoogt de hoeveelheid oestrogeen waarop schimmels gedijen.

Regelmatig slikken van maagzuurremmers, zorgt ervoor dat ziekteverwekkers in de maag niet kunnen worden ontruimd.

schimmelwerend of schimmeldodend antimycotica, corticosteroïden en andere ontstekingsremmers, vernietigen ook de goede bacteriën en verzwakken daarmee het immuunsysteem. Kijk altijd kritisch naar de medicatie die je inneemt, maar stop er nooit zomaar mee. Doe dit altijd in overleg met een (orthomoleculaire) arts.

Zorg ook dagelijks voor voldoende beweging, liefst in de buitenlucht.

Voeding

Over het algemeen dient men zo onbewerkt, gezond en gevarieerd mogelijk te eten. Maar candida kan een lastige schimmel zijn om onder controle te krijgen. Daarom wordt geadviseerd om eerst een anti-candida-dieet te volgen.  

Dieet

Om candida onder controle te houden is het belangrijk dat de darmen de juiste zuurgraad hebben en dat er voldoende lichaamsvriendelijke microben aanwezig zijn.

Over het algemeen geldt; probeer de eerste 30 dagen alle suikers, geraffineerde koolhydraten en alcohol te schrappen. Vermijd ook zoveel mogelijk gluten.

Essentiele “afblijvers” binnen het candidadieet:

  1. Vermijd alle toegevoegde soorten suikers. Dit geldt voor: geraffineerde kristalsuiker, rietsuiker, basterdsuiker, fructose, honing, melksuiker, dadelsiroop, rijstsiroop, etc.
  2. Vermijd gist. Vervang gistbrood met zuurdesembrood, maar let ook op vergiste producten als azijn, maggiblokjes, etc.
  3. Vermijd schimmels, zoals champignons, quornproducten en schimmelkazen.
  4. Vermijd kunstmatige toevoegingen
  5. Eet veel en gevarieerd groenten (60% van de maaltijd). Eet vooral veel groenten zoals, sperziebonen, tuinbonen, asperge, ginseng, knoflook en olijfbladextract
  6. Beperk vleesconsumptie, vis is prima
  7. Drink voldoende water 1,5 – 2 liter per dag

Wanneer men doorzet en volhoudt, kan dit al binnen 3 maanden leiden tot spectaculaire resultaten.

Tips:

  • Bereid je mentaal voor op de dieetperiode. Stel een dag vast als startpunt en ga ervoor! Probeer je dieet zo goed mogelijk vol te houden, maar gun jezelf een mindere dag. Niemand kan een dieet altijd 100% volgen.
  • Houd er rekening meer dat de eerste 14 dagen, soms na een maand, mogelijk een verslechtering optreed. Dit is normaal.
  • Wees kritisch over de kwaliteit van het voedsel die je inneemt. Vermijd zoveel mogelijk kant-en-klare producten, E-nummers, hulpstoffen e.d. Ze zijn weliswaar Europees goedgekeurd, maar niet voor jou, door jou!
  • Vermijd “lege” suikers. Dit zijn suikers zonder voedingstoffen maar wel met veel calorieën zoals, koek, snoep, sauzen, toetjes, drankjes, etc.
  • Hoewel onverzadigde vetten gezonder zijn, gebruik bij het bakken juist deze niet. Bij het bakken verandert onverzadigde vetten namelijk in transvetzuren. Dit is een schadelijke verbinding. Gebruik liever verzadigde vetten zoals roomboter, bij het bakken. Die kunnen beter tegen verhitting. Nog beter is om olijfolie te gebruiken.

Kruidentoepassingen

spices, herbs, garlic

Pau d’Arco (Lapachol)

Pau d’Arco is een effectief middel tegen candida en wordt al eeuwen met succes toegepast. Het werkt als een antischimmel en een immuunversterker. Het kan ook worden ingezet bij griep, verkoudheid, blaasontsteking, diaree, diabetes, zweren, astma, bronchitis, leverproblemen, prostatitis, cystitis, syfilis, wonden, reuma, hernia e.d. De actieve werkzame stof is “lapachol” (het hout) en derivaten als “beta-lapachone” (de barst).

Lapachol kan wel het risico op bloeding verhogen, vanwege het verlengen van de stollingstijd. Gelieve niet te gebruiken samen met bloedverdunners of slik anders gelijktijdig een dosering van vitamine K van 15mcg/dag.

Oregano

Oregano blijkt zeer effectief tegen resistente candidasoorten. Het vermindert de productie van glucose door de lever en bevordert de glucoseopname door de cellen. Oregano-olie is effectief tegen parasieten en schimmels. Gebruik deze olie echter niet bij bloed verdunnende medicatie en bij zwangerschap.

Knoflook

Knoflook is algemeen bekend vanwege zijn schimmelwerende eigenschappen. Het is erg effectief als anti-candida supplement en is een eenvoudige aanvulling op het anti-candida-dieet.

Berberine

Berberine is een gele substantie die voorkomt in de Canadese mahoniestruik en geelwortel hydrastis canadensis). Het werkt goed tegen candida omdat het de glucoseopname door de cellen bevordert en de glucoseproductie door de lever afremt. Hierdoor sterven de schimmels sneller af.

Een nadeel is dat er hierdoor een herxheimerractie kan ontstaan; hoofdpijn en griepachtige verschijnselen. Dit komt doordat het lichaam onvoldoende in staat is om de dode schimmels snel op te ruimen. Dit kom worden opgelost door het lichaam te helpen met het opruimen. Gebruik hiervoor S-Acetyl-L-Glutathion en door voldoende water te drinken. Ook het matigen van berberine kan helpen.

Berberine kan ook worden gebruikt als antiparasitair en antibacterieel middel. Het bevordert ook de afscheiding van urinezuur.

Kruidnagel

Eugenol is de werkzame stof in kruidnagel. De toepasbare delen van de kruidnagel zijn de stengels, bladeren, bloemen en olien. Kruidnagelsteelolie bevat minstens 95% eugenol. Kruidnagel heeft antiparisitaire eigenschappen en belemmert schimmelvorming. Het helpt ook tegen constipatie en darmklachten.

Rhodiola

Rhodiola is een natuurlijke kruid die de weerstand tegen zowel chronische als acute stress kan verhogen.

Supplementen

Foliumzuur (B11) kan helpen om de hechting van candida te remmen.

Visoliecapsules kunnen helpen om de Th1-cellen te remmen. Dit zijn cellen die cytokinen (ontsteking bevorderende stofjes) maken.

Om de overgroei van candida te verdringen, is het essentieel om verschillende stammen (minimaal 8 verenigbare stammen) pre- en probiotica te nemen. Dit zijn de voedingsmiddelen voor de microben, die voor een gezonde darmflora zorgen. Zorg er in ieder geval voor dat melkzuurvormende bacteriën (lactobacillus acidophilus en lactobacillus bifidus) er in voorkomen. Nog beter is als hier boterzuur aan toegevoegd is.

L-Glutamine helpt de darmwand te herstellen.

Melkwei heeft een positieve invloed op de darmslijmvliescellen, waardoor de darmen minder lekken en minder toxines doorlaten. Let wel op dat de lactose door de fabrikant eruit is gehaald, bij gevoeligheid voor lactose. Melkwei kan je niet gebruiken als je allergisch bent voor koemelkeiwit.

Appelazijn is een goede candidakiller en kan worden toegevoegd aan drankjes.

Psychologische behandelingen

De psychologische behandeling is vooral gericht op het reduceren van psychische stress, opsporen en oplossen van traumatische ervaringen en emotionele blokkades. Ontstressen door het aanleren van ontspanningsoefeningen, ademhalingsoefeningen en mindfulness en/of meditatie.